Uzależnienia behawioralne, to najkrócej mówiąc – uzależnienia polegające na tym, że osoba uzależniona prezentuje zachowanie, które spełnia kryteria diagnostyczne dla uzależnień. Dlatego nazywamy je behawioralnymi, gdyż wiążą się z określonym zachowaniem. I tak, do uzależnień behawioralnych, możemy zaliczyć np. Hazard, uzależnienie od seksu, zakupów, internetu, etc. Mechanizmy obronne, działające w przypadku tych uzależnień, są takie same jak w przypadku uzależnień od substancji psychoaktywnych (SPA), a kwestia progu tolerancji i konieczności jego zwiększania także jest tożsama. Uważa się, że na ten rodzaj uzależnień, wpływ mogą mieć takie czynniki jak np. szybsze dojrzewanie, sytuacje stresogenne, itd. Nie wyklucza się również braku środków na integralną edukację, czy też zachowań graniczących z ryzykiem. Wydaje się, że w ostatnim czasie, wskazuje się na rosnący poziom uzależnień cyfrowych – na przykład od internetu, telefonów komórkowych czy gier. Dla wielu, tak jak z resztą dla specjalistów – nie stanowi to novum, bowiem era cyfryzacji poza niesieniem pozytywnych cech (wiele spraw obecnie możemy załatwić online), niesie też – z uwagi na wykorzystanie cyfryzacji niezgodnie z przeznaczeniem – cechy negatywne (wzmożona agresja, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży, życie w nierealistycznym świecie, społeczna izolacja). Trzeba pamiętać o tym, że rosnący chaos informacyjny (fake news’y, wojna informacyjna), może powodować również wzrost niepożądanych zachowań, mogących prowadzić do pojawienia się lub nasilenia zaburzeń psychicznych (np. stres może nasilać objawy wielu zaburzeń psychicznych) lub neurologicznych (np. wzmożone napady padaczkowe w wyniku stresu). Obecnie znamy nie tylko mechanizmy i modele powodujące czy podtrzymujące uzależnienia (również behawioralne) ale także nowoczesne sposoby ich leczenia i rehabilitacji osób uzależnionych. To, co ważne, to umożliwienie tym osobom readaptacji, bez stereotypów i uprzedzeń w stosunku do nich.
Opracowanie z wykorzystaniem materiału:
Jędrzejko, M. Z., Rosik, B. P., Kowalski, M. (2015). Uzależnienia behawioralne. Wybrane aspekty, s. 364. Warszawa:Oficyna wydawnicza ASPRA-JR.
