Schizofrenia jest zaburzeniem psychicznym. Według szacunków, na świecie choruje 50 mln ludzi, zaś w Polsce – około 400 tysięcy Pacjentów. Do niedawna sądzono, że częściej diagnozuje się ją u osób płci męskiej, zaś obecnie uważa się, że zależność ta jest mniej więcej w proporcji 50:50 co oznacza, że diagnoza może być stawiana w podobnej liczbie u mężczyzn, i u kobiet. Uważa się, że diagnoza ta ma miejsce zwykle przed 30. r.ż. Etiologia tej choroby nie jest do końca poznana, choć w badaniach nad tym zaburzeniem,wymienia się możliwe przyczyny zarówno biologiczne, jak i środowiskowe czy społeczne.
Każda choroba bliskiej nam osoby, jest dla nas zarówno wyzwaniem jak i sytuacją nietypową. Często rodzina, bliscy, znajomi mają trudności ze zrozumieniem istoty choroby, zwłaszcza na początku leczenia i bezpośrednio po diagnozie. Rolą specjalistów z zakresu ochrony zdrowia psychicznego, jest przede wszystkim zadbanie o rzetelną informację Pacjant(a)ki o wynikach badań diagnostycznych, o planowanym sposobie postępowania leczniczego, spodziewanych skutkach czy przewidywanych możliwych trudnościach w toku leczenia i rehabilitacji. To oni znajdują się na pierwszej linii i to oni są pierwszymi osobami, które uświadamiają Pacjent(k)om, że to co przeżywają, to objawy choroby, a nie – jak czasem zdarza się to w odbiorze społecznym, dotyczącym zaburzeń psychicznych – wymysłem/modą, itd. To bardzo istotne z punktu możliwości efektywnego i kompleksowego leczenia.
Do objawów schizofrenii należą między innymi:
- omamy wzrokowe/słuchowe/węchowe (doświadczanie zjawisk, które w rzeczywistości nie mają miejsca, a których Chorzy subiektywnie doświadczają), np. słyszenie głosów, wizje -tj. odczuwanie zjawisk ze strony zmysłów
- trudności w koncentracji i w zakresie uwagi
- zaburzenia w zakresie motywacji
- urojenia, czyli odczucia, osądy, przekonania co do tego, że prawdziwe jest to, co subiektywnie odczuwają – np. wrażenie bycia obserwowanym, albo bycia obiektem szczególnego zainteresowania, itp.
- zaburzenia myślenia – trudności w wyrażaniu i formułowaniu myśli (np. przyśpieszenie toku myślenia lub jego spowolnienie)
- zaburzenia w zakresie ruchowym – osoba może przejawiać nietypowe ruchy ciała, albo pozostawać w długotrwałym bezruchu, itd. To, co ważne w tej chorobie, to właśnie charakterystyczne objawy, często jednak przebiegające początkowo subtelnie, co utrudnia zarówno bliskim jak i znajomym zauważenie tego, że dzieje się coś niepokojącego , co wymaga podjęcia jak najszybszego leczenia i pomocy, aby choć w części zapewnić możliwie najlepsze warunki do zdrowienia i względnie normalnego funkcjonowania oraz polepszenia jakości życia Pacjent(a)ki i Je(j)go bliskich (tu znaczną rolę odgrywa psychoedukacja).
- zubożenie mowy
- zmniejszenie ekspresji emocjonalnej
- wycofanie z życia społecznego
Nowej generacji leki pomagają znosić lub hamować najbardziej nieprzyjemne objawy choroby – w tym przede wszystkim objawy psychotyczne (urojenia i omamy), chroniąc zarówno sam(ą)ego Pacjent(kę)a przed niebezpiecznymi reakcjami dokonywanymi w stanie psychozy, jak i – w sposób pośredni – otoczenie, gdyż Pacjent(ka) może na przykład chcieć „wypędzić diabła” z bliskiej osoby,itd. Reakcje takie dzieją się zazwyczaj właśnie w stanie psychozy i wówczas bezwzględnie wymagana jest hospitalizacja w celu ustabilizowania stanu Pacjent(a)ki do poziomu, który umożliwi zastosowanie działań leczniczych w postaci psychoterapii.
Kaniewska – Mackiewicz, E. (2022). Codzienne wyzwania osób z rozpoznaniem schizofrenii. Zeszyty naukowe WSG, t. 40 (7). Bydgoszcz:WSG